Tytuł projektu:

Lasy dla mokradeł – ochrona siedlisk hydrogenicznych na obszarach cennych przyrodniczo

Podmioty realizujące projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ,
• ponad 120 nadleśnictw z 17 RDLP,
• Partnerzy projektu: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Centrum Ochrony Mokradeł

Okres realizacji:
2024-2029

Główny cel projektu:
przywrócenie funkcji lub utrzymanie stanu bagien, torfowisk i innych terenów podmokłych pozostających w zarządzie PGL LP na obszarach Natura 2000 i poza nimi na łącznej powierzchni co najmniej 10 450 ha do 30.06.2029.

Planowane działania będą ukierunkowane na ochronę siedlisk przyrodniczych oraz gatunków związanych z uwilgotnionymi (bagiennymi) obszarami zielonej infrastruktury, w szczególności wybranych siedlisk Natura 2000 tj.:
1) bagna, torfowiska i inne obszary podmokłe (7110, 7120, 7140, 7150, 7210, 7220, 7230),
2) użytki zielone (6410, 6430, 6440, 6510),
3) siedliska leśne (91D0, 91E0, 91F0).

Planowane działania obejmą 4 główne etapy:

1) Prace przygotowawcze, m.in.:

• ocena stanu i mapowanie siedlisk zgodnie z Metodyką monitoringu siedlisk przyrodniczych wg. GIOŚ,
• wyznaczenie stref buforowych wokół wybranych obszarów siedlisk przyrodniczych,
• opracowanie wskazań do prowadzenia zadań ochronnych i sposobów gospodarowania na siedliskach hydrogenicznych,
• przygotowanie niezbędnych wytycznych, ekspertyz, w tym ekspertyz hydrologicznych, dokumentacji technicznej oraz środowiskowej,

2) Działania z zakresu ochrony czynnej siedlisk i gatunków, zmierzające do zachowania i renaturyzacji siedlisk hydrogenicznych na terenach zarządzanych przez PGL LP, tj.:

• zwalczanie gatunków ekspansywnych lub obcych, w tym inwazyjnych,
• kośne i pastwiskowe użytkowanie terenu,
• wykaszanie okrajków siedlisk torfowiskowych, usuwanie podrostów drzew i krzewów, zmniejszanie zacienienia siedliska,
• budowa, odbudowa i przebudowa urządzeń piętrzących (głównie zastawek),
• zakup i montaż diverów, stacji hydro-meteo, piezometrów.

3) Monitoring hydrologiczny wybranych działań w połączeniu z monitoringiem przyrodniczym i weryfikacją przeprowadzonych działań, w tym m.in. weryfikacja terenowa na wybranych siedliskach.

4) Działania edukacyjne oraz informacyjne na temat zagrożeń i konieczności ochrony różnorodności biologicznej bagien, torfowisk i innych terenów podmokłych oraz ich funkcji i znaczenia dla całego społeczeństwa, w tym:

• upowszechnianie wypracowanych metodyk i dobrych praktyk wśród pracowników PGL LP oraz innych zarządców i użytkowników siedlisk hydrogenicznych i ich partnerów,
• organizacja wydarzeń edukacyjno-przyrodniczych,
• przeszkolenie edukatorów leśnych z tematyki ochrony mokradeł.

Działania będą skierowane do ogółu społeczeństwa, a w szczególności do następujących grup odbiorców: pracownicy LP, rolnicy, nauczyciele i edukatorzy, społeczności lokalne, rolnicy, turyści, mieszkańcy dużych miast, NGO, naukowcy, eksperci (projektanci i wykonawcy robót), instytucje zajmujące się ochroną przyrody, administracja rządowa i samorządowa, decydenci, jednostki naukowo-badawcze.

Planowane rezultaty projektu:

• Powierzchnia obszarów Natura 2000 objętych środkami ochrony i odtworzenia: ponad 10 tys. ha
• Zielona infrastruktura objęta wsparciem do celów innych niż przystosowanie się do zmian klimatu: 450 ha
• Zasięg działań/ kampanii edukacyjno-informacyjnych: 5000 osób

Planowana wartość projektu:

• Całkowity koszt realizacji projektu: 117 647 058 zł

• Kwota wydatków kwalifikowalnych: 117 647 058 zł

• Kwota dofinansowania z UE: 100 000 000 zł

Zakończenie I etapu projektu „Lasy dla mokradeł – ochrona siedlisk hydrogenicznych na obszarach cennych przyrodniczo”

Nadleśnictwo informuje o zakończeniu I etapu (GMOK) projektu pn. „Lasy dla mokradeł – ochrona siedlisk hydrogenicznych na obszarach cennych przyrodniczo”, realizowanego w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

Zakres i lokalizacja zakończonego I etapu

I etap projektu obejmował działania z zakresu ochrony czynnej siedlisk hydrogenicznych, polegające na usuwaniu świerka jako gatunku obcego ekologicznie i geograficznie na siedliskach bagiennych i torfowiskowych.

Prace realizowane były na łącznej powierzchni 7,28 ha, obejmującej:

leśnictwo Mirachowo – oddziały 102c, 134g, 134h,

leśnictwo Bącka Huta – oddział 151d, 152 b

Realizacja zadania usuwania świerka wynika bezpośrednio z Planu Ochronny rezerwatu przyrody „Kurze Grzędy” i stanowi element działań niezbędnych do zachowania właściwego stanu siedlisk przyrodniczych oraz poprawy warunków wodnych na obszarze rezerwatu i w jego otoczeniu.

Działania polegały na usunięciu podrostów i podszytów świerkowych oraz wykonaniu cięć pielęgnacyjnych i rębnych w sposób ograniczający ingerencję w środowisko przyrodnicze, z zachowaniem szczególnej ostrożności w celu ochrony gleby, stosunków wodnych oraz roślinności torfowiskowej.

Okres realizacji

Prace w ramach I etapu projektu realizowane były w okresie:

od 4 listopada 2025 r. do 26 grudnia 2025 r.

Wartość zadania

Wartość kontraktu na realizację I etapu projektu wyniosła 164 631,31 zł, w tym wydatki kwalifikowane w wysokości 98 319,31 zł.

Znaczenie wykonanych działań

Usunięcie świerka z siedlisk hydrogenicznych ma kluczowe znaczenie dla poprawy warunków wodnych, ograniczenia przesuszania torfowisk oraz odtwarzania naturalnych zbiorowisk roślinnych, w tym siedlisk Natura 2000, takich jak bory i lasy bagienne oraz torfowiska przejściowe i trzęsawiska.

Zakończenie I etapu stanowi podstawę do realizacji kolejnych działań projektu, obejmujących m.in. renaturyzację stosunków wodnych, oraz działania edukacyjno-informacyjne.

#FunduszeUE